พอดีโดนคุณ mk อ้างถึงเรื่อง VAS scale ที่ผมเขียนในคอมเม้นต์ตอบ nice ไว้หน่อยนึง เลยขอให้รายละเอียดเรื่อง Pain Assessment Tools เพิ่มเติมแล้วกัน

ปกติแล้วเวลาคุณรู้สึกปวด คุณจะบอกว่าปวดมากๆ ปวดจะตายแล้ว หรือว่าปวดนิดๆ แต่คุณไม่สามารถบอกได้ว่าตอนนี้ปวด 70 หน่วย หรือปวด 5 หน่วย เพราะอาการปวดมันเป็นสิ่งที่ไม่สามารถวัดได้โดยตรง เหมือนระดับน้ำตาลในเลือด หรือจำนวนเม็ดเลือด ไม่อย่างนั้นเวลาใครมีอาการปวดมาแพทย์คงสั่งว่า “เจาะ blood pain (สมมุติ) ดูสิว่าคนไข้ปวดระดับไหน จะได้สั่งยาถูก”

ทีนี้พอวัดค่าไม่ได้ การจะเปรียบเทียบว่ายาตัวไหน บรรเทาอาการปวดได้ดีกว่ากันก็ทำได้ยาก เพราะความรู้สึกปวดมันเป็น subjective data ไม่มีหลักฐานอะไรยืนยัน การนำมาใช้เพื่อเปรียบเทียบกัน จึงไม่สมเหตุสมผล จะใช้ค่าแสดงอาการอักเสบ หรืออุณหภูมิร่างกายมาใช้ประมาณอาการปวด ก็ทำไม่ได้เพราะปัจจัยที่ทำให้ปวดมันมีมาก และซับซ้อนเกินกว่าที่จะเอาค่าบางค่ามาแทน ทางองค์กรต่างๆ ที่เกี่ยวข้องจึงสร้างเครื่องมือสำหรับวัดความปวดของคนไข้ออกมา สำหรับใช้ในงานวิจัย และดูแลคนไข้ที่มีอาการปวดเรื้อรังอย่างคนไข้โรคมะเร็ง ทำออกมาในรูปแบบของสเกล ซึ่งที่นิยมใช้กันมีอยู่ 4 แบบดังนี้

Numerical scale เป็นการใช้เส้นตรงที่มีขีดเลข 1 -10 ให้คนไข้บอกระดับอาการปวดที่ตนเองรู้สึกเป็นตัวเลข ยิ่งเลขมาก ยิ่งปวดมาก

Visual analog scale (VAS) เป็นการใช้เส้นตรงหนึ่งเส้น ให้คนไข้จุดบอกระดับความปวด โดยตำแหน่งจุดที่เยื้องมาทางขวามาก ยิ่งปวดมาก

visual analog scale pain

Pain Faces Scale เป็นการใช้หน้าการ์ตูนแสดงความรู้สึกปวด ให้คนไข้เลือกหน้าการ์ตูนที่ตรงกับความรู้สึกปวดตนเองที่สุด

Pain Faces Scale

Categorical Scale เป็นการแบ่งระดับการปวดออกเป็น 4 ระดับคือ none (0), mild (1 – 3), moderate (4 – 6), severe (7 – 10)

แต่เครื่องมือประเมินการปวดที่นิยมใช้กันมากในปัจจุบันคือ Visual analog scale;VAS แม้แต่งานวิจัยในข่าว ฤทธิ์ยาแก้ปวด: ยิ่งแพงยิ่งหายปวด ใน blognone ก็ยังใช้ VAS เป็นตัวช่วยในการเปรียบเทียบความปวดของผู้เข้าร่วมการศึกษาเลยครับ

ที่มา – National Comprehensive Cancer Network

ปล. แม้แต่คุณค่าทางอาหารที่มีปัจจัยในการวัดหลายอย่าง ยังมีการคิดค้น ค่าดัชนีรวมคุณค่าทางโภชนาการ ออกมาเพื่อวัดคุณค่ามันเลย