iodine

ขนาดการใช้ Lugol’s Solution

Lugol’s solution เป็นยาที่คิดค้นโดยแพทย์ชาวฝรั่งเศส Jean Lugol เมื่อเกือบ 200 ปีก่อน(1) ในปัจจุบันยังมีที่ใช้อยู่ และเป็นยาที่อยู่ใน WHO List of Essential Medicines

โดยข้อบ่งใช้ที่เกี่ยวข้องกับเภสัชกรคือ การใช้ในผู้ป่วยที่มีภาวะ thyrotoxicosis โดยใช้ก่อนผ่าตัตเพื่อลดเลือดที่มาเลี้ยงต่อมไทรอยด์ ลดการเกิด bleeding ระหว่างผ่าตัด กับภาวะ thyroid storm

ขนาดยาที่ใช้ตาม ATA2016 (2) คือ Lugol’s solution (8 mg iodide/drop) 5 – 7 drops (0.25 – 0.35 ml; 40 – 56 mg) ผสมกับน้ำเปล่าหรือน้ำผลไม้ ให้ผู้ป่วยรับประทานวันละ 3 ครั้ง เป็นเวลา 10 วันก่อนทำการผ่าตัด
แต่ถ้าเป็นการใช้ในภาวะ thyroid storm จะต้องใช้ในขนาดที่สูงกว่าคือ 250 mg iodide ทุก 6 ชั่วโมง

แต่ปัญหาที่มักพบคือ

  1. drop ที่สั่งใช้ในไกด์ไลน์คือ metric drop ซึ่งใน 1 ml จะมีอยู่ 20 drop แต่ที่หน้างานคงไม่สามารถหา drop ที่หยดได้พอดี และผ่านการคาลิเบรทมาแล้ว จึงแนะนำให้ใช้วิธีที่ง่ายและได้ปริมาณยาที่แม่นยำกว่าอย่างการใช้ oral syringe หรือ syring 1 ml ตวงยา ซึ่งเราสามารถหาปริมาณยาที่ต้องใช้ได้โดยดูจากความเข้มข้นของยาที่ใช้ในรพ
  2. ซึ่งนำมาสู่ปัญหาที่สองว่ายาที่ใช้ในรพ.มี iodide เข้มข้นเท่าใดเมื่อดูจากเภสัชตำรับโรงพยาบาล 2549(3) ซึ่งเป็นสูตรตำรับของ Lugol’s solution ที่ใช้ในไทย จะเห็นว่าในสารละลายมี Iodine อยู่ 5% w/v กับ Potassium iodide 10% w/v เมื่อสารทั้งสองตัวละลายน้ำจะแตกตัวได้ iodide 126.5 mg/ml หรือ 6.325 mg/drop (ดูวิธีการคำนวณได้ในรูป) ซึ่งแตกต่างจากในไกด์ไลน์ที่เป็น 8 mg/drop

ดังนั้นเพื่อให้ได้ขนาดเทียบเคียงไกด์ไลน์จึงต้องปรับขนาดเป็น
thyrotoxicosis: Lugol’s solution (6.325 mg iodide/drop) 0.3 – 0.5 ml ผสมกับน้ำเปล่าหรือน้ำผลไม้ ให้ผู้ป่วยรับประทานวันละ 3 ครั้ง เป็นเวลา 10 วันก่อนทำการผ่าตัด
thyroid storm: Lugol’s solution (6.325 mg iodide/drop) 2 ml ทุก 6 ชั่วโมง

Reference

  1. Lugol’s iodine. In: Wikipedia [Internet]. 2019 [cited 2019 Oct 5]. Available from: https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Lugol%27s_iodine&oldid=917936807
  2. Ross DS, Burch HB, Cooper DS, Greenlee MC, Laurberg P, Maia AL, et al. 2016 American Thyroid Association Guidelines for Diagnosis and Management of Hyperthyroidism and Other Causes of Thyrotoxicosis. Thyroid. 2016;26(10):1343–421. https://www.liebertpub.com/doi/pdf/10.1089/thy.2016.0229
  3. http://www.fda.moph.go.th/sites/drug/Shared%20Documents/National-Drug-Policy/04/04_annex%202%20hosp%20ต้นฉบับเภสัชตำรับ49-2559.pdf